SIMULIZI YA MAISHA YANGU
"Safari ya Matumaini: Kutoka Vumbini Hadi Ulingoni"
SURA YA KWANZA: MWANZO WA MAISHA
Mimi ni Mulubi Melkizedeck Okiru. Nilizaliwa tarehe 2 Februari 2002, katika kijiji kilichonilea kwa maadili ya heshima, uvumilivu na kufanya kazi kwa bidii. Nilifungua macho yangu duniani nikiwa sehemu ya familia ya kawaida iliyopambana kila siku kutafuta riziki. Utoto wangu haukuwa wa anasa, bali wa kujifunza kwamba maisha ni safari inayohitaji moyo wa kuthubutu.
Nakumbuka nilivyokuwa nikikimbia viwanjani pamoja na watoto wenzangu, bila kujali kuwa kesho ingekuwa na changamoto gani. Wakati huo sikujua kwamba miaka michache baadaye ningekabiliwa na majaribu ambayo yangenifanya nikue kabla ya umri wangu.
Baba yangu alikuwa nguzo muhimu katika familia yetu. Hata hivyo, maisha yalibadilika ghafla nilipompoteza. Tukio hilo liliacha pengo kubwa ambalo halingeweza kujazwa na kitu chochote. Nilijifunza mapema kwamba machozi hayawezi kubadili yaliyopita, bali yanaweza kumwagiliwa mbegu ya matumaini.
Mama yangu alibeba jukumu lote la familia. Alifanya kazi kwa bidii kama mkulima ili kuhakikisha sisi watoto wake hatukukosa chakula na, muhimu zaidi, elimu. Alinifundisha kuwa mali inaweza kupotea, lakini elimu ni urithi ambao hakuna mtu anaweza kuupokonya.
Nilikua nikitazama maisha kwa macho ya mtoto mwenye ndoto nyingi. Kila siku nilijiahidi kuwa ningefanya kila lililo ndani ya uwezo wangu ili siku moja nimfanye mama yangu atabasamu kwa fahari.
SURA YA PILI: HATUA ZA KWANZA SHULENI
Siku yangu ya kwanza kwenda shule ilikuwa ya kipekee. Nilivaa sare yangu kwa furaha kubwa, nikabeba begi mgongoni, na kushika mkono wa mama yangu kuelekea shuleni. Sikujua kuwa hatua zile ndogo ndizo zilikuwa mwanzo wa safari ambayo ingenibadilisha milele.
Nilijiunga na Trinity Academy Kona Mbaya, ambako nilianza kujifunza kusoma, kuandika na kuhesabu. Walimu wangu waliniona kama mtoto mwenye hamu kubwa ya kujifunza. Sikupenda kukosa shule kwa sababu kila somo lilionekana kuwa mlango mpya wa maarifa.
Ingawa nyumbani kulikuwa na changamoto nyingi, sikuruhusu hali hiyo izime ndoto yangu. Nilijifunza kuwa mafanikio hayategemei mazingira unayotoka bali maamuzi unayofanya kila siku.
Kadiri miaka ilivyopita, nilijenga tabia ya nidhamu, utii na kufanya kazi kwa bidii. Nilitambua kwamba elimu ndiyo ilikuwa tiketi yangu ya kuelekea maisha bora.
SURA YA TATU
MAISHA YA SHULE YA MSINGI
Kadiri siku zilivyozidi kusonga mbele, ndivyo nilivyozidi kuifahamu thamani ya elimu. Kila asubuhi niliamka mapema kujiandaa kwenda shuleni. Wakati mwingine safari ya kwenda shule ilikuwa ndefu, lakini hilo halikuwahi kunikatisha tamaa. Nilijua kuwa kila hatua niliyopiga kuelekea darasani ilikuwa hatua moja karibu zaidi na ndoto zangu.
Nilipenda sana masomo ya Kiswahili na Jiografia. Nilivutiwa na hadithi, mashairi na simulizi ambazo walimu walitufundisha. Nilijikuta nikitamani siku moja niweze kuandika kazi zitakazowagusa watu wengi. Wakati huo sikujua kuwa ndoto hiyo ingekuja kunipa jina la kisanaa la Malenga Mchokozi miaka mingi baadaye.
Nyumbani hali ya maisha haikuwa rahisi. Kulikuwa na siku ambazo mahitaji ya msingi yalikuwa magumu kuyapata. Lakini mama yangu hakuwahi kunifundisha kulalamika. Badala yake alinifundisha kuwa maisha humthamini yule anayepambana mpaka mwisho. Maneno yake yalikuwa yakinipa nguvu kila nilipoona mambo yamekuwa mazito.
Nilijitahidi katika masomo yangu kwa sababu nilijua kuwa huo ndio ungekuwa mchango wangu mkubwa kwa familia yangu. Nilipoendelea kufanya vizuri darasani, walimu wangu walianza kunitia moyo na kuniamini. Wengine waliniambia, "Usiache kusoma; una uwezo mkubwa." Maneno hayo yalikuwa kama mbegu zilizoota moyoni mwangu.
Baada ya miaka kadhaa ya kujifunza kwa bidii, nilifanya mtihani wa KCPE. Nilijitahidi kwa uwezo wangu wote na matokeo yangu yalikuwa mazuri. Nilishukuru Mungu kwa hatua hiyo muhimu, nikijua kuwa mlango wa elimu ya sekondari sasa ulikuwa umefunguliwa mbele yangu.
SAFARI YA SHULE YA SEKONDARI
Kupokea nafasi ya kujiunga na St. Peters Moisbridge Boys High School ilikuwa mojawapo ya siku zenye furaha kubwa maishani mwangu. Nilikuwa nimepiga hatua nyingine muhimu kuelekea ndoto yangu ya kuwa mtu wa msaada katika jamii.
Nilipoanza masomo ya sekondari, niligundua kuwa mazingira yalikuwa tofauti kabisa na yale ya shule ya msingi. Masomo yalihitaji muda mwingi wa kujisomea, nidhamu ya hali ya juu na uwezo wa kujisimamia. Mwanzoni haikuwa rahisi kuzoea, lakini polepole nilianza kuendana na kasi ya maisha ya shule.
Katika kipindi hicho nilijifunza kuwa mafanikio hayatokani na akili pekee, bali pia na bidii, nidhamu na uvumilivu. Nilianza kushiriki katika shughuli mbalimbali za shule ambazo zilinijengea uwezo wa kuzungumza mbele za watu, kushirikiana na wengine na kuwa kiongozi.
Kulikuwa na nyakati ambazo changamoto za kifedha zilinitesa. Ada, mahitaji ya shule na gharama nyingine zilionekana kuwa mzigo mkubwa kwa familia yangu. Mara nyingi nilijiuliza kama ningeweza kuendelea na masomo mpaka mwisho. Lakini kila nilipotazama juhudi za mama yangu, nilipata sababu nyingine ya kutokata tamaa.
Nilijifunza kuwa kila changamoto ni somo. Badala ya kuona ugumu kama mwisho wa safari, niliamua kuuona kama daraja la kunivusha kuelekea mafanikio.
Miaka minne ya shule ya sekondari ilinibadilisha sana. Nilihitimu kwa matokeo mazuri ya KCSE yaliyoniwezesha kupata nafasi ya kujiunga na Chuo Kikuu cha Pwani. Nilijua kuwa safari yangu ilikuwa bado inaanza, na hatua kubwa zaidi zilikuwa zikinisubiri mbele.
CHUO KIKUU: NDOTO YAKUTANA NA UHALISIA
Mwaka niliojiunga na Chuo Kikuu cha Pwani, nilihisi kana kwamba ukurasa mpya wa maisha yangu ulikuwa umefunguliwa. Nilifika chuoni nikiwa na ndoto nyingi, matumaini makubwa na shauku ya kujifunza. Nilijua kuwa sikuwa nimefika hapo kwa bahati mbaya, bali kwa jasho, maombi na kujituma kwa miaka mingi.
Nilijiunga na Shahada ya Elimu nikibobea katika masomo ya Jiografia na Kiswahili. Tangu siku za mwanzo, nilijiahidi kuwa ningekuwa mwalimu ambaye si tu anayefundisha darasani, bali anayebadili maisha ya wanafunzi wake.
Maisha ya chuo hayakuwa rahisi kama nilivyokuwa nimeyafikiria. Changamoto za kifedha zilianza kujitokeza mara kwa mara. Ada, malazi, chakula na vifaa vya kujifunzia vilihitaji fedha ambazo mara nyingi hazikupatikana kwa urahisi. Kulikuwa na nyakati nilipolazimika kujiuliza ikiwa ningemaliza masomo yangu.
Lakini kila nilipokaribia kukata tamaa, nilikumbuka safari niliyotoka. Nilimkumbuka mama yangu, juhudi zake na matumaini aliyoweka ndani yangu. Sikutaka sadaka na jasho lake vipotee bure. Niliamua kuendelea kupambana hata pale ambapo matumaini yalionekana kuwa madogo.
Chuoni nilikutana na watu kutoka sehemu mbalimbali za Kenya. Kila mmoja alikuwa na simulizi yake. Hapo nilitambua kuwa changamoto hazikuwa zangu peke yangu. Badala ya kushindana na wengine, nilijifunza kushindana na nafsi yangu ili kila siku niwe bora kuliko jana.
Katika kipindi hicho nilijifunza kujitegemea, kupanga muda wangu vizuri na kufanya maamuzi yenye busara. Chuo kilinipa elimu ya darasani, lakini maisha ya chuoni yalinifundisha elimu ya maisha.
KIPAJI KINAZALIWA
Mbali na masomo, nilianza kugundua kuwa ndani yangu kulikuwa na kipaji kilichokuwa kikikua taratibu. Nilikuwa napenda kuandika. Kila nilipoona jambo lililogusa moyo wangu, kalamu yangu ilianza kuzungumza kupitia mashairi.
Nilianza kuandika kuhusu maisha, elimu, maadili, uzalendo na changamoto zinazowakabili vijana. Kadiri nilivyoendelea kuandika, ndivyo watu walivyoanza kuvutiwa na kazi zangu. Mashairi yangu hayakuwa ya kuburudisha pekee, bali yalikuwa ya kufundisha na kuhamasisha.
Hatimaye nikajitambulisha kwa jina la kisanaa Malenga Mchokozi. Jina hilo halikumaanisha kuwachokoza watu kwa ubaya, bali kuwachokoza fikra zao ili watafakari, wajifunze na kubadilika.
Nilianza kushiriki katika shughuli mbalimbali za fasihi na kuendelea kuboresha uwezo wangu wa uandishi. Niligundua kuwa maneno yana nguvu kubwa kuliko nilivyowahi kufikiria. Neno moja linaweza kujenga moyo uliovunjika, kuhamasisha aliyekata tamaa au kubadilisha mwelekeo wa maisha ya mtu.
Ndoto yangu ikawa si kufundisha darasani pekee, bali pia kufundisha kupitia kalamu yangu.
Nilianza kuamini kuwa Mungu alikuwa amenipa vipawa viwili vikubwa: kipawa cha kufundisha na kipawa cha kuandika. Nilijiwekea lengo la kuvitumia vyote kwa manufaa ya jamii.
Safari yangu ilikuwa bado inaendelea. Nilihitaji kujifunza zaidi, kukua zaidi na kuwafikia watu wengi zaidi kupitia elimu, uongozi na fasihi.
UONGOZI, SKAUTI NA KUJENGA TABIA
Nilipokuwa chuoni, niligundua kuwa elimu ya darasani peke yake haikumtosheleza mtu kuwa kiongozi bora. Nilihitaji kujifunza namna ya kuishi na watu, kuwasikiliza, kuwaongoza na kuwahudumia. Hapo ndipo nilipozidi kujihusisha na shughuli za Skauti.
Skauti ilinifundisha kwamba kiongozi wa kweli huongoza kwa mfano. Nilijifunza nidhamu, uwajibikaji, uvumilivu na kufanya maamuzi hata katika mazingira magumu. Nilifundishwa kuwa heshima haipatikani kwa cheo, bali kwa matendo.
Mbali na Skauti, nilijihusisha pia na mchezo wa Taekwondo. Watu wengi hudhani Taekwondo ni kupigana pekee, lakini kwangu ilikuwa shule ya kujitawala. Nilijifunza kudhibiti hasira, kuheshimu wengine na kutambua kuwa nguvu ya kweli ipo katika hekima, si katika matumizi ya mabavu.
Shughuli hizi zilinifanya niwe mtu mwenye kujiamini zaidi. Nilijifunza kuzungumza mbele ya watu, kupanga shughuli mbalimbali na kushirikiana na watu wenye mitazamo tofauti. Taratibu nilianza kuona ndoto yangu ya kuwa mwalimu ikizidi kupata msingi imara.
Nilianza kuamini kuwa mwalimu mzuri hafundishi kwa vitabu pekee; hufundisha kwa maisha yake.
KUTOKA MWANAFUNZI HADI MWALIMU
Muda ulifika wa kuweka nadharia katika vitendo. Nilipata nafasi ya kufanya uchunguzi wa ufundishaji katika Ngao Comprehensive School. Ilikuwa mara yangu ya kwanza kusimama mbele ya wanafunzi kama mwalimu.
Siku ya kwanza niliingia darasani kwa tahadhari. Nilihisi mchanganyiko wa furaha na wasiwasi. Wanafunzi walinitazama kwa makini wakisubiri nianze kufundisha. Nilivuta pumzi ndefu, nikaanza somo langu, na baada ya dakika chache nikagundua kuwa hapo ndipo nilipostahili kuwa.
Nilifurahia kuona wanafunzi wakielewa nilichokuwa nikifundisha. Maswali yao yalinifanya nijitahidi zaidi kutafuta mbinu bora za kuwafundisha. Kila kipindi kilikuwa darasa jipya kwangu pia.
Baadaye nilijiunga na Kwale Girls High School kwa mazoezi ya ufundishaji. Huko nilifundisha Jiografia na Kiswahili kwa moyo wangu wote. Sikutaka wanafunzi wanikumbuke kwa sababu nilikuwa mwalimu wao pekee, bali kwa sababu niligusa maisha yao kwa namna chanya.
Mbali na vipindi darasani, nilishiriki kuwaongoza wanafunzi katika shughuli za Skauti. Tulishiriki mafunzo, mashindano na shughuli mbalimbali zilizowajenga kuwa vijana wenye nidhamu na uzalendo.
Kila nilipowaona wanafunzi wakifanya vizuri, nilihisi fahari kubwa. Nilitambua kuwa mafanikio ya mwalimu hayapimwi kwa cheti alichonacho, bali kwa idadi ya maisha aliyoyabadilisha.
Mwisho wa mazoezi ya ufundishaji, juhudi zangu zilitambuliwa kwa kupata daraja A. Sikuwa nikiiona alama hiyo kama mwisho wa safari, bali kama mwanzo wa wajibu mkubwa zaidi. Ilikuwa uthibitisho kwamba ndoto niliyokuwa nimeibeba tangu utotoni ilikuwa inaanza kutimia.
Nilipogeuka na kutazama nyuma, niliona mtoto aliyewahi kutembea kwenda shule akiwa na ndoto kubwa kuliko uwezo wake wa wakati huo. Sasa nilikuwa nikisimama mbele ya darasa nikifundisha wengine kufikia ndoto zao. Nilimshukuru Mungu kwa kila hatua ya safari hiyo.
MAONO YANGU NA HUDUMA KWA JAMII
Nilipohitimisha mazoezi yangu ya ufundishaji, nilitambua kuwa safari yangu haikuwa imefika mwisho. Kwa kweli, ilikuwa ndiyo inaanza. Nilikuwa nimepata maarifa ya kitaaluma, uzoefu wa darasani na mafunzo ya maisha ambayo yalinifanya nielewe kuwa ualimu ni wito, si ajira ya kutafuta kipato pekee.
Ninaamini kuwa mwalimu ni mjenzi wa kesho ya taifa. Kila mwanafunzi anayeketi darasani hubeba ndoto yake, na mwalimu ana nafasi ya kuifanya ndoto hiyo iwe halisi au kuizima. Kwa sababu hiyo, nimeamua kuwa mwalimu anayesikiliza, anayehamasisha na anayewaongoza wanafunzi kuona uwezo uliomo ndani yao.
Huduma yangu haikuishia darasani. Niliendelea kushiriki katika shughuli za Skauti, nikiongoza vijana kujifunza nidhamu, uzalendo, kujitegemea na kushirikiana. Niliona furaha kubwa pale nilipowaona wakikua na kuwa viongozi bora katika jamii zao.
Wakati huohuo, sikuiacha kalamu yangu ipumzike. Niliendelea kuandika mashairi na jumbe za maadili, nikiamini kuwa fasihi ni chombo chenye uwezo wa kubadilisha fikra za jamii. Kila shairi nililoandika lilikuwa na lengo la kufundisha, kuonya, kuhamasisha au kuponya mioyo ya watu waliokuwa wamekata tamaa.
Nilianza pia kuandaa vifaa vya kujifunzia, mipango ya masomo na mitihani kwa ajili ya kuwasaidia wanafunzi na walimu. Nilitamani kuona elimu inakuwa rahisi kueleweka na kuwafikia wengi zaidi.
Ndani ya moyo wangu kulizaliwa maono makubwa zaidi. Nilitamani kutumia teknolojia kuifikisha elimu kwa wanafunzi wengi bila kujali walipo. Ndiyo maana niliendelea kufikiria njia za kuunganisha elimu, ubunifu na teknolojia ili kuwasaidia wanafunzi kujifunza kwa ufanisi zaidi.
Kadiri siku zilivyoendelea, ndivyo nilivyozidi kuelewa kuwa mafanikio ya kweli hayapimwi kwa cheo au mali alizonazo mtu. Mafanikio ya kweli hupimwa kwa idadi ya maisha ambayo umegusa na kuyabadilisha kwa wema.
Leo ninapoangalia nyuma, naona safari iliyojaa vilima na mabonde. Lakini pia naona mkono wa Mungu ukiniongoza katika kila hatua. Changamoto nilizopitia hazikunivunja; zilinijenga. Maumivu hayakunifanya nikate tamaa; yalinipa sababu ya kupambana zaidi.
Ninaendelea kuamini kuwa safari yangu bado inaendelea, na kila siku ninayoishi ni nafasi mpya ya kujifunza, kufundisha na kuwahudumia wengine.
HITIMISHO: BADO NINAENDELEA KUANDIKA HISTORIA YANGU
Mara nyingi watu huona mafanikio ya mtu, lakini hawaioni safari iliyomfikisha hapo. Wanaona tabasamu, lakini hawajui machozi yaliyotangulia. Wanaona ushindi, lakini hawajui idadi ya mara alizoanguka kabla ya kusimama tena.
Nami si tofauti.
Nimepitia nyakati za furaha na huzuni, mafanikio na changamoto, matumaini na majaribu. Lakini jambo moja ambalo halijawahi kubadilika ni imani yangu kwamba kila changamoto hubeba somo, na kila mwisho ni mwanzo wa ukurasa mpya.
Ninapojitazama leo, namwona mtoto aliyewahi kuanza shule akiwa na ndoto moyoni. Namwona kijana aliyepambana na changamoto za maisha bila kuacha masomo. Namwona mwanafunzi wa chuo aliyekataa kushindwa na hali ngumu. Namwona mwalimu anayefurahia kuona wanafunzi wake wakifaulu. Namwona mshairi anayetumia kalamu kujenga jamii yenye maadili.
Safari yangu imenifundisha kuwa mafanikio hayaji kwa bahati. Hujengwa na maamuzi madogo tunayofanya kila siku, kwa bidii, uvumilivu na imani isiyotikisika.
Nina ndoto ya kuendelea kuwa mwalimu mwenye mchango mkubwa katika elimu ya Kenya. Nina ndoto ya kuandika vitabu vitakavyohifadhi maarifa kwa vizazi vijavyo. Nina ndoto ya kuendelea kulea vijana wenye maadili, uzalendo na ujasiri wa kuibadilisha jamii yao.
Ninaamini kuwa maisha ya mwanadamu hayapimwi kwa muda aliouishi, bali kwa alama aliyoiacha katika maisha ya wengine.
Kwa hiyo, simulizi hili si mwisho wa safari yangu. Ni ushahidi kwamba inawezekana kutoka katika mazingira ya kawaida na kufikia hatua kubwa kwa bidii, nidhamu, elimu na imani.
Jina langu ni Mulubi Melkizedeck Okiru. Hii ndiyo safari yangu. Haya ndiyo maisha yangu. Na kwa neema ya Mungu, ninaamini kurasa nzuri zaidi za simulizi hili bado ziko mbele yangu. Safari inaendelea.
